بیوگرافی

4287_001-1دکترنصرالله مقتدر مژدهی

متولد ۱۴ فروردین ماه ۱۳۰۰ در رشت و متوفی به تاریخ ۲ خرداد ۱۳۹۱ در لندن (انگلستان) , یکی از شخصیتهای علمی با نفوذ , پروفسور طب داخلی و عمومی بودند که به عنوان سناتور در مجلس سنای ایران در دوران قبل از انقلاب و نیز وزیر بهداری و بهزیستی در کابینه نخست وزیری دکتر جمشید آموزگار و برای مدتی کوتاه در کابینه مهندس جعفر شریف امامی ,خدمت نمودند.
همکاران و دانشجویان وی “دکتر مژدهی” را شخصیتی برجسته , مستقل با گرایش به اصلاحات و در عین حال رهبری اصولگرایانه می شناسندکه این ویژگی ها منجر به ارتقای مقام دانشگاهی او در ایران و در نهایت انتصاب ایشان به عنوان وزیر بهداری و بهزیستی ایران در سال ۱۳۵۹ شد.

اوایل زندگی و تحصیلات

در خانواده ای اصیل به دنیا آمد. پدر “دکتر مژدهی” کارمند دولت و فرماندار مناطق لنگرود و قزوین بود . مادر وی از ملاکین بزرگ بود.
دکتر مژدهی مدرک دیپلم تحصیلات دبیرستانی خود را بامعدل عالی از دبیرستان شاهپور در رشت در سال ۱۳۱۹اخذ کردند.
از سال ۱۳۱۹ تا ۱۳۲۵ در دانشگاه پزشکی تهران مشغول به تحصیل بودند , جایی که شخصیت و توانایی علمی خود را به نحوی برجسته نمایان کرد و به دانشگاه ملحق شدند. او دوره تخصصی خود در زمینه بیماریهای عفونی را در دانشگاه ادینبرو در کشور انگلستان گذراندند. همچنین موفق به کسب امتیاز بورسیه تحصیلات تکمیلی از دانشگاه پزشکی “جان هاپکینز” در شهر بالتیمور در ایالت مریلند , ایالات متحده آمریکا شدند.

سوابق کاری

بعد از بازگشت به ایران در سال ۱۳۴۵ دوباره به دانشکده پزشکی تهران برگشتند و به عنوان استاد پزشکی داخلی با تخصص در زمینه بیماریهای عفونی تحت حمایت مرحوم دکتر منوچهر اقبال مشغول به کار شدند.. دکتر مژدهی به سرعت مدارج دانشگاهی را طی کردند و به عنوان استاد تمام وقت در سال ۱۳۴۶ در دانشگاه تهران مشغول به کار شدند.
در سال ۱۳۵۰, دکتر مژدهی به سمت ریاست دانشگاه پزشکی تهران منصوب شدند. از سال ۱۳۴۶ تا ۱۳۴۹دکتر مژدهی در سمت معاونت دانشگاه تهران در زمان ریاست دکتر علینقی عالیخانی خدمت کردند. در آن زمان دکتر مژدهی با حل و فصل یک اعتراض بزرگ در بیمارستان پهلوی توسط افراد شبه پزشک توانستند شخصیت ممتاز خود را نمایان تر کنند.
در سال ۱۳۵۹ به فرمان شاه ایران , محمدرضا شاه پهلوی و به توصیه اسداالله اعلم وزیر وقت دربار , دکتر مژدهی به ریاست دانشگاه مشهد که بزرگترین دانشگاه تحقیقاتی در شرق ایران بود , منصوب شدند.
از سال ۱۳۵۳ تا ۱۳۵۵ ریاست دانشگاه مشهد را بعهده داشتند و بعد از دو سال دکتر مژدهی به تهران برگشتند. پس از بازگشت ,به عنوان سناتور تهران در مجلس سنا درسال ۱۳۵۵ انتخاب شدند.

دیدگاهها

به لحاظ درک عمیق , محبت به دانشجویان , گفتار دوستانه ,آموزش مطالب به روز, ظاهری آراسته و موقر , جلسات سخنرانی او باحضور جمع کثیری از دانشجویان برگزار میشد. سخنرانی های وی تاثیری ماندگار برای دانشجویان پزشکی داشت که امروزه هنوز بسیاری از آنان زنده اند و در داخل و خارج از ایران طبابت میکنند.
در زمان ریاست ایشان در دانشکده پزشکی دانشگاه تهران , اصلاحات بارزی در مورد ترفیع مقام بر اساس شایستگی نه بر پایه ارتباطات سیاسی توسط او صورت گرفت که منجر به بازنشستگی چندتن از اساتید نالایق ولی بانفوذ سیاسی شد. اصلاحات دکتر مژدهی اثرات سودمند خود را در بهبود روحیه وتقویت شهرت دانشکده پزشکی نمایان کرد.
دکتر مژدهی علی رغم میل خود , سمت خود در دانشگاه تهران را ترک کردند و ریاست دانشگاه مشهد را بعهده گرفتند.
او بی درنگ روند اصلاحات را در جامعه دانشگاهی مشهد برای اطمینان از انتصاب اعضای دانشگاهی برپایه شایستگی نه روابط سیاسی آغاز کرد و اقدامات موثر دیگری را در بهبود روحیه دانشگاهی برداشت.
در زمان ریاست در دانشگاه فردوسی مشهد در طی بازدید شاه فقید ایران, دکتر مژدهی از اجازه نواختن مارش نظامی توسط دسته های تشریفاتی در طی مراسم خودداری کردند. معتقد بودند که آموزگاران و اساتید برای پیشرفت کشور موثرتر از نیروی نظامی هستند. دکتر مژدهی به استاندار خراسان اطلاع داد که در دعوت از مقامات دانشگاه برای شرکت در دسته تشریفاتی همراه شاه شرکت نخواهند کرد ; مگراینکه دسته های تشریفاتی توسط کارکنان دانشگاهی رهبری شود. به اصرار وی , اساتید دانشگاهی در صف نخست دسته تشریفاتی استقبال از شاه قرار گرفتند. این اقدام این پیام را به همراه داشت که در زمان ریاست وی دانشگاه و تصمیمات وی , تحت نفوذ و کنترل دولت نخواهند بود.
همچنین در دوران ریاستش, دکتر مژدهی برنامه امکان تبادل استاد بین دانشگاه فردوسی مشهد و دانشگاه جورج تاون را برقرار کرد.
پایبندی و تعهد دکتر مژدهی به خدمت به مردم دلیل بارزی برعدم پذیرش سند مالکیت اراضی باارزشی به عنوان هدیه از سوی استاندار خراسان به وی بود. دکتر مژدهی اصرار داشتند که این اراضی در عوض به دانشگاه داده شود تا بصورت همیشگی بعنوان اقامتگاه روسای آینده دانشگاه در طی مدت خدمتشان مورد استفاده قرار گیرد.
در ادامه اصول و اهداف گذشته در ایجاد اصلاحات ضروری, سخنرانی های ایشان در صحن مجلس سنا, آگاهی بر ضرورت بهبود و پیشرفت در زمینه های بهداشت و توسعه را باعث گردید و او به سرعت بعنوان طرفدار آزادی و تغییر شهرت یافت. شهرت او بعنوان یک اصلاح طلب و عاملی در تغییرات موثر, در سال ۱۳۵۶ و در هنگام بحبوحه اختلاف درانتصاب دکتر شجاع الدین شیخ الاسلام زاده بعنوان وزیر بهداری و بهزیستی درکابینه وقت منجر شد که دکتر مژدهی به سمت وزیر بهداری و بهزیستی در کابینه دکتر جمشید آموزگار منصوب شوند. او در سمت وزیر بهداری و بهزیستی تا زمان کابینه مهندس جعفرشریف امامی باقی ماند , اما خیلی زود با یکی دیگر از اعضای کابینه به نام منوچهر آزمون که با تصمیم دکتر مژدهی در انتصاب یکی از اقلیتهای مذهبی بعنوان یکی از معاونین خود در وزارت بهداری و بهزیستی, اختلاف نظر یافت. دکتر مژدهی که تمایلی به خم شدن در برابرنفوذ منوچهر آزمون را نداشت , بطور یک جانبه از سمت وزیر بهداری و بهزیستی , بدون کسب اجازه از شاه , استعفا داد .
تا آن زمان استعفای یک جانبه وزرای کابینه امری بی سابقه بود و استعفای کلی دکتر مژدهی برسر مسایل اساسی و اصول مهم , شهرت و اعتبار او را بعنوان شخصیتی صادق و شجاع همیشگی کرد.
بدنیال انقلاب , بدلیل خدمات دولتی او در دولت قبل از انقلاب , دکتر مژدهی دستگیر و از اردیبهشت تا مرداد ماه ۱۳۵۸ در زندان قصر بسر برد. شهرت بارز دکتر مژدهی در طبابت تخصصی در رشته پزشکی عمومی و نیز توانایی منحصربفرد ایشان در تشخیص و درمان بیماریهای عفونی سخت , زمینه ساز آزادی وی گردید. بیش از ۱۲۰ تن از پزشکان , نامه درخواست آزادی او را بخاطر خدمات وی به کشور خطاب به رهبران کشور بعد از انقلاب اسلامی, امضا کردند. علاوه بر آن , دست بر سرنوشت, یکی از روحانیون بسیار بانفوذ بعد از انقلاب اسلامی دچار بیماری سختی شد که علت بیماری وی تشخیص داده نمی شد. در جستجو برای درمان , این روحانی بانفوذ از وجود دکتر مژدهی بعنوان حاذق ترین پزشک در تشخیص بیماری مطلع شد. بعدها این روحانی بعنوان سپاسگزاری , امکان آزادی دکتر مژدهی بعد از ۶ ماه زندانی بودن را فراهم کرد.

خانواده
دکتر مژدهی با پروین اتحادیه همسرش و سه فرزند پسرخود به نام های جان مقتدر مژدهی, علی مقتدر مژدهی و نورمحمد مقتدر مژدهی و دخترش گلی مقتدرمژدهی شهمیرزادی زندگی می کرد و دارای هشت نوه به نامهای سیروس مقتدر مژدهی , لی لی مقتدر مژدهی, الگرا مقتدرمژدهی, کامران شهمیرزادی, مینا شهمیرزادی, لیلی مقتدر مژدهی , ثریا مقتدر مژدهی و کیمیا مقتدر مژدهی بود.

کتابهای وی

• بیماریهای عفونی (تهران ۱۳۳۰)
• بیماریهای عفونی جلد ۱ و ۲ (تهران ۱۳۴۷)
• …
• بررسی ۷۲ مورد بروسلوز انسانی در تهران و سابقه پزشکی در ایران , م معین و نصراالله مژدهی ( ۱۳۴۱)
• گزارش از سه مورد درمان کمای کبدی از طریق تعویض خون , نصراالله مژدهی و م معین (۱۳۵۰ – ۱۳۵۷)
• بررسی بالینی تجویز Pyrvinium Pamoate با ( Piperazine (Vanpar در درمان اسکورسیز و آسکاریس , نصراالله مقتدر مژدهی و م برزگر(۱۳۵۳)

منابع

• پیشینه تاریخی تاسیس وزارت بهداشت در ایران , دکتر محمد حسین عزیزی
• ” گزارش از سه مورد درمان کمای کبدی از طریق تعویض خون , نصراالله مژدهی و م معین (پاورقی مجله پزشکی دانشگاه تهران – سال ۱۳۴۶)
• مصاحبه پروفسور جلال متینی در برنامه تلویریونی علیرضا میبدی ( ۳-۳ خرداد ۱۳۹۱)
• تونی علوی , ” رویارویی شاه با ادامه چالش مضاعف شورش و اعتصاب” مجله “لندن تایمز” (۱۶مهر ۱۳۵۷)
• ” جرقه های شایعات استعفای مژدهی” روزنامه “کیهان اینترنشنال” ( ۱۸ مهر ۱۳۵۷)